Yemek Tariflerinde Ölçü Birimleri ve Çevrim Tablosu
Tarif okurken en çok takılınan yer, çoğu zaman pişirme tekniği değil ölçüdür. "Bir su bardağı un" yazan bir tarifte elinizdeki bardak ile tarifi yazan kişinin bardağı aynı değilse, hamurun kıvamı da aynı olmaz. Bu sayfada mutfakta en sık kullanılan ölçüleri, bunların mililitre ve gram karşılıklarını ve doğru ölçmenin küçük ama belirleyici kurallarını sade bir şekilde toparladım.
Önce hacim ve ağırlık farkını anlayın
Ölçüler ikiye ayrılır: hacim (su bardağı, çay bardağı, kaşık, mililitre) ve ağırlık (gram). Su için ikisi birbirine eşittir; 200 ml su 200 gramdır. Ama un, şeker, pirinç ya da kakao gibi malzemelerde durum değişir. Çünkü her malzemenin yoğunluğu farklıdır. Bu yüzden "1 su bardağı kaç gram" sorusunun tek bir cevabı yoktur; cevap, bardağın içine ne koyduğunuza bağlıdır.
Türk mutfağında standart kabul edilen ölçüler şunlardır:
| Ölçü | Yaklaşık hacim |
|---|---|
| 1 su bardağı | 200 ml |
| 1 çay bardağı | 100 ml |
| 1 kahve fincanı | 70–80 ml |
| 1 yemek kaşığı (silme) | 15 ml |
| 1 tatlı kaşığı | 7–8 ml |
| 1 çay kaşığı | 5 ml |
1 su bardağı kaç gram? Malzemeye göre tablo
Aşağıdaki değerler 200 ml'lik standart su bardağı içindir ve silme, yani bardağın ağzıyla aynı hizada doldurulmuş ölçüyü gösterir.
| Malzeme | 1 su bardağı | 1 çay bardağı |
|---|---|---|
| Su, süt, ayran | 200 g | 100 g |
| Un | 130–140 g | 65–70 g |
| Toz şeker | 180 g | 90 g |
| Pudra şekeri | 120 g | 60 g |
| Pirinç | 180 g | 90 g |
| Bulgur | 170 g | 85 g |
| Kırmızı mercimek | 190 g | 95 g |
| İrmik | 170 g | 85 g |
| Sıvı yağ | 180 g | 90 g |
| Yoğurt | 200 g | 100 g |
| Kakao | 90–100 g | 45–50 g |
| Nişasta | 120 g | 60 g |
| Rendelenmiş peynir | 90–100 g | 45–50 g |
| İri kıyılmış ceviz | 100 g | 50 g |
Kaşık ölçüleri
| Malzeme | 1 yemek kaşığı | 1 çay kaşığı |
|---|---|---|
| Un | 10 g | 3 g |
| Toz şeker | 12–15 g | 4–5 g |
| Tuz | 15 g | 5 g |
| Sıvı yağ | 12–15 g | 4–5 g |
| Tereyağı | 15 g | 5 g |
| Salça | 20 g | 6–7 g |
| Nişasta | 8–10 g | 3 g |
| Toz baharat (kimyon, pul biber) | 6–8 g | 2 g |
Adım adım doğru ölçme
- Bardağınızı bir kez ölçün. Mutfağınızdaki bardağı su doldurup mutfak terazisinde tartın. 200 gram çıkıyorsa standart su bardağıdır. 180 veya 230 gram çıkıyorsa, tariflerde bu farkı akılda tutmanız gerekir. En sağlıklısı, ölçü için hep aynı bardağı kullanmaktır.
- Unu kaşıkla bardağa doldurun. Bardağı un torbasına daldırıp bastırırsanız aynı bardağa 20–30 gram fazla un girer. Kaşıkla dökün, sonra bıçak sırtıyla üstünü sıyırın.
- Sıvıları göz hizasında okuyun. Ölçü kabınız varsa tezgâha koyup çömelerek bakın; yukarıdan bakmak yanıltır.
- Kaşıklarda "silme" ve "tepeleme"yi ayırın. Tepeleme yemek kaşığı, silmenin yaklaşık 1,5 katı
© 2026 Tencere Defteri